Láti: www.industrial-lasers.com
Àwọn ọjà tí a kó jáde láti inú lésà àti ìrànlọ́wọ́ ìjọba ń tẹ̀síwájú láti pọ̀ sí i
Koray Eken
Ọrọ̀ ajé tó ní onírúurú, ìsúnmọ́ra pẹ̀lú Yúróòpù, Àárín Gbùngbùn Ìlà Oòrùn, àti Àárín Gbùngbùn Éṣíà, ìṣọ̀kan pẹ̀lú àwọn ọjà àjèjì, ìdámọ̀ràn láti ọ̀dọ̀ EU, ìṣàkóso ọrọ̀ ajé tó lágbára, àti àtúnṣe ètò ni àwọn ohun tó ń mú kí Turkey máa retí ìgbà pípẹ́. Láti ìgbà ìṣòro ọdún 2001, orílẹ̀-èdè náà ti ní ọ̀kan lára àwọn iṣẹ́ ìdàgbàsókè tó dára jùlọ ní àgbáyé pẹ̀lú ìfẹ̀sí ọrọ̀ ajé fún ìgbà mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n ní ìtẹ̀léra láàárín ọdún 2002 sí 2008 nítorí ìbísí nínú iṣẹ́ àgbékalẹ̀, èyí sì di ipò kẹtàdínlógún nínú ọrọ̀ ajé tó tóbi jùlọ ní àgbáyé.
Ilé iṣẹ́ ẹ̀rọ, tí ó ṣe pàtàkì fún ìdàgbàsókè ilé iṣẹ́ gbogbo orílẹ̀-èdè, ni ó ti jẹ́ ohun tí ó ń darí iṣẹ́ ìdàgbàsókè ilé iṣẹ́ Turkey, pẹ̀lú ìdàgbàsókè kíákíá tí ó dá lórí àwọn ọjà tí ó níye lórí àti àwọn àfikún sí àwọn ẹ̀ka mìíràn. Nítorí èyí, ilé iṣẹ́ ẹ̀rọ ti ṣe àṣeyọrí ju àwọn ẹ̀ka mìíràn ti ilé iṣẹ́ ìdàgbàsókè lọ, iye àwọn tí wọ́n ń kó jáde sì ti ju àpapọ̀ àwọn tí wọ́n ń kó jáde fún àwọn ilé iṣẹ́ Turkey lápapọ̀ lọ. Ní ti iye àwọn ẹ̀rọ tí a ń ṣe, Turkey wà ní ipò kẹfà ní Europe.
Ilé iṣẹ́ ẹ̀rọ ní Turkey ti ń dàgbàsókè ní ìwọ̀n tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó 20% lọ́dún láti ọdún 1990. Ìṣẹ̀dá ẹ̀rọ bẹ̀rẹ̀ sí í gba apá tó ń pọ̀ sí i nínú àwọn ọjà tí orílẹ̀-èdè náà ń kó jáde, ní ọdún 2011, ó ju $11.5 bilionu (8.57%) ti gbogbo ọjà tí wọ́n kó jáde ($134.9 bilionu), èyí tó jẹ́ ìbísí 22.8% ju ọdún tó ṣáájú lọ.
Fún ayẹyẹ ọgọ́rùn-ún ọdún orílẹ̀-èdè náà ní ọdún 2023, wọ́n fún ilé iṣẹ́ ẹ̀rọ ní àfojúsùn tó ga jùlọ láti kó ọjà jáde dé US$100 bilionu pẹ̀lú ìpín 2.3% ti ọjà àgbáyé. Wọ́n ṣe àkíyèsí pé ilé iṣẹ́ ẹ̀rọ Turkey yóò ní ìwọ̀n ìdàgbàsókè ọdọọdún (CAGR) ti 17.8% ní ọdún 2023, nígbà tí a retí pé ìpín ẹ̀ka náà nínú ọjà tí Turkey kó jáde yóò dín sí 18%.
Àwọn SMEs
Ìdàgbàsókè ẹ̀ka ẹ̀rọ Turkey ni a fi àwọn ilé-iṣẹ́ kékeré àti alábọ́ọ́dé tí wọ́n ń díje gidigidi àti tí wọ́n lè ṣe àtúnṣe, èyí tí ó jẹ́ òpọ̀ jùlọ nínú iṣẹ́ ilé-iṣẹ́. Àwọn ilé-iṣẹ́ kékeré àti alábọ́ọ́dé ti Turkey ń fún àwọn òṣìṣẹ́ ọ̀dọ́, tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ dáadáa, tí wọ́n sì ní ìmọ̀ tó péye pẹ̀lú ìwà iṣẹ́ amọṣẹ́dá. Láti lè bá àìní owó àwọn ilé-iṣẹ́ kékeré mu, àwọn ohun ìṣírí kan wà tí a fúnni, títí bí ìyọ̀ǹda kúrò nínú owó orí àṣà, ìyọ̀ǹda VAT fún àwọn ẹ̀rọ àti ohun èlò tí a kó wọlé àti èyí tí a rà nílé, ìpínyà gbèsè láti inú ìnáwó, àti ìrànlọ́wọ́ ìdánilójú gbèsè. Bákan náà, Ẹgbẹ́ Ìdàgbàsókè Ilé-iṣẹ́ Kékeré àti Àárín (KOSGEB) ṣe àwọn àfikún pàtàkì sí fífún àwọn ilé-iṣẹ́ kékeré lágbára nípasẹ̀ onírúurú ohun èlò ìrànlọ́wọ́ nínú ìnáwó, Ìwádìí àti Ìdàgbàsókè, àwọn ibi ìwádìí ọjà, àwọn ibi ìdókòwò, títà ọjà, ìkójáde ọjà, àti ìdánilẹ́kọ̀ọ́. Ní ọdún 2011, KOSGEB ná $208.3 mílíọ̀nù lórí ìtìlẹ́yìn yìí.
Nítorí ìbísí nínú ìpín àwọn ẹ̀ka ẹ̀rọ nínú gbogbo ọjà tí wọ́n kó jáde ní àwọn ilé iṣẹ́ tí ó ní ìmọ̀ ẹ̀rọ gíga, ìnáwó ìwádìí àti ìdàgbàsókè ti bẹ̀rẹ̀ sí í pọ̀ sí i láìpẹ́ yìí. Ní ọdún 2010, ìnáwó ìwádìí àti ìdàgbàsókè jẹ́ $6.5 bilionu, èyí tí ó jẹ́ 0.84% ti GDP. Láti lè mú kí iṣẹ́ ìwádìí àti ìdàgbàsókè pọ̀ sí i àti láti fún àwọn ènìyàn níṣìírí, àwọn ilé iṣẹ́ ìjọba ń fúnni ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣírí fún ìwádìí àti ìdàgbàsókè.
Ilé-iṣẹ́ Laser Solutions ti ń tọ́pasẹ̀ pàtàkì agbègbè Ìwọ̀-Oòrùn Asia, pàápàá jùlọ Turkey, gẹ́gẹ́ bí ọjà laser tó ṣe pàtàkì sí i. Fún àpẹẹrẹ, IPG Photonics ti ṣí ọ́fíìsì tuntun kan ní Istanbul, Turkey, láti pèsè ìrànlọ́wọ́ àti iṣẹ́ fún àwọn laser fiber ilé-iṣẹ́ náà ní Turkey àti àwọn orílẹ̀-èdè tó wà nítòsí. Èyí fi ìfẹ́ IPG hàn sí agbègbè náà, èyí tí yóò jẹ́ kí ilé-iṣẹ́ náà lè pèsè ìrànlọ́wọ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ kíákíá àti tààrà fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn OEM tí wọ́n ń gé laser ní Turkey tí wọ́n ń lo àwọn laser fiber tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ dáadáa.
Itan ti sisẹ lesa ni Tọki
Ìtàn iṣẹ́ lílo lésà ní Tọ́kì bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú lílo gígé ní ọdún 1990, nígbà tí a fi àwọn ẹ̀rọ gígé tí a kó wọlé, pàápàá jùlọ àwọn ọjà láti ọ̀dọ̀ àwọn olùṣe ẹ̀rọ ilẹ̀ Yúróòpù, sínú àwọn ilé iṣẹ́ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ àti ààbò. Lónìí, lésà fún gígé ṣì wọ́pọ̀. Títí di ọdún 2010, lésà CO2 ló gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí irinṣẹ́ tí ó ní ìpele kìlówatt fún gígé 2D ti àwọn irin tín-tín àti tín-tín. Lẹ́yìn náà, lésà okùn bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́ dáadáa.
Trumpf àti Rofin-Sinar ni àwọn olùpèsè lésà CO2 tó gbajúmọ̀ jùlọ, nígbà tí IPG jẹ́ olórí fún lésà okùn, pàápàá jùlọ fún símẹ́ǹtì àti lésà kilowatt. Àwọn olùpèsè ńláńlá mìíràn bíi SPI Lasers àti Rofin-Sinar tún ń ṣe àwọn ọjà lésà okùn.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé-iṣẹ́ ló wà tí wọ́n ń fi ẹ̀rọ laser ṣe àkópọ̀ nípa lílo àwọn ẹ̀rọ kékeré tí a mẹ́nu kàn lókè yìí. Àwọn kan lára wọn tún ń kó àwọn ọjà tí wọ́n ń lò jáde lọ sí Amẹ́ríkà, Íńdíà, Jámánì, Rọ́síà, àti Brazil. Durmazlar (Bursa, Tọ́kì – http//tr.durmazlar.com.tr), Ermaksan (Bursa – www.ermaksan.com.tr), Nukon (Bursa – www.nukon.com.tr), Servenom (Kayseri – www.servonom.com.tr), Coskunöz (Bursa – www.coskunoz.com.tr), àti Ajan (Izmir – www.ajamcnc.com) ní ìpín pàtàkì nínú owó tí wọ́n ń rí lórí laser ní Tọ́kì, pẹ̀lú Durmazlar tí ó jẹ́ ẹ̀rọ laser tí ó tóbi jùlọ ní Tọ́kì. Durmazlar, tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ẹ̀rọ laser CO2, ti ṣe àwọn ẹ̀rọ laser fiber fiber kilowatt fún ọ̀pọ̀ ọdún sẹ́yìn. Ilé-iṣẹ́ yìí ń ṣe àwọn ẹ̀rọ gige tí ó ju 40 lọ ní oṣù kan, tí mẹ́wàá nínú wọn ti di àwọn ẹ̀rọ laser fiber kilowatt báyìí. Lónìí, àwọn ẹ̀rọ Durma 50,000 ló ń ṣe àfikún iṣẹ́ tó dára sí onírúurú ilé iṣẹ́ kárí ayé.
Ilé-iṣẹ́ ẹ̀rọ alágbára mìíràn ni Ermaksan, ó ń ṣe àwọn ẹ̀rọ tó ju ẹgbẹ̀rún mẹ́ta lọ lọ́dọọdún, tí wọ́n sábà máa ń fi àwọn ẹ̀rọ lésà CO2 ṣe. Wọ́n tún ń ṣe àwọn ẹ̀rọ lésà kìlówatt fiber.
Nukon ṣe àwọn ẹ̀rọ okùn tí wọ́n fi ń ṣe iṣẹ́ lésà, wọ́n sì kó èkíní nínú àwọn ẹ̀rọ mẹ́rin tí wọ́n ṣe jáde lọ síta. Ilé-iṣẹ́ náà yóò ṣe ìdókòwò tó tó €3 mílíọ̀nù láti dín iṣẹ́ ìṣẹ̀dá lọ́wọ́lọ́wọ́ kù láti ọjọ́ 60 sí ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún.
Wọ́n dá Servenom sílẹ̀ ní ọdún 2007, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ pẹ̀lú gígé àti àmì sísàmì CNC àti iṣẹ́ ẹ̀rọ ìṣiṣẹ́ irin plasma CNC. Wọ́n ń lépa láti jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ tí wọ́n fẹ́ràn jùlọ ní àgbáyé. Pẹ̀lú ìyípadà rẹ̀ tó tó €200 mílíọ̀nù, Coskunöz bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní ìbámu pẹ̀lú ilé iṣẹ́ ìṣelọ́pọ́ Turkey ní ọdún 1950, ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹgbẹ́ ilé iṣẹ́ tó gbajúmọ̀ jùlọ báyìí. Wọ́n dá Ajan sílẹ̀ ní ọdún 1973, ní ọdún díẹ̀ sẹ́yìn, ó ti ń dojúkọ gígé àti ṣíṣe irin.
Ní ọdún 2005, iye owó tí wọ́n kó jáde láti ilẹ̀ Turkey jẹ́ $480,000 (lísà 23), nígbà tí owó tí wọ́n kó wọlé láti ilẹ̀ Turkey jẹ́ $45.2 mílíọ̀nù (lísà 740). Àwọn owó wọ̀nyí ń pọ̀ sí i ní ọdọọdún àyàfi ní ọdún 2009, nígbà tí ipa ọrọ̀ ajé àgbáyé kọlù, iye owó tí wọ́n kó wọlé sì dín sí $46.9 mílíọ̀nù láti $81.6 mílíọ̀nù ní ọdún 2008. Owó náà gba gbogbo àdánù wọn padà ní ìparí ọdún 2010.
Síbẹ̀síbẹ̀, ìṣòro ọrọ̀ ajé kò ní ipa lórí iye owó tí wọ́n ń kó jáde, ó pọ̀ sí i láti $7.6 mílíọ̀nù sí $17.7 mílíọ̀nù ní ọdún náà. Ní ọdún 2011, iye àpapọ̀ iye owó tí wọ́n ń kó jáde láti ilẹ̀ Turkey jẹ́ nǹkan bí $27.8 mílíọ̀nù (lísà 126). Nígbà tí a bá fi wé iye owó tí wọ́n ń kó jáde láti ilẹ̀ Turkey, iye owó tí wọ́n ń kó wọlé láti ilẹ̀ náà ga ju $104.3 mílíọ̀nù lọ (lísà 1,630). Síbẹ̀síbẹ̀, a gbàgbọ́ pé iye owó tí wọ́n ń kó wọlé àti èyí tí wọ́n ń kó jáde pọ̀ ju ti àwọn lésà tí wọ́n ń kó wọlé tàbí tí wọ́n ń kó jáde lọ gẹ́gẹ́ bí apá kan àwọn ètò tí wọ́n ní àwọn Kóòdù HS tó yàtọ̀ síra, àní nígbà míì tí kò tọ́, (ìlànà ìṣàkójọ ọjà tí ó wà ní àgbáyé).
Awọn ile-iṣẹ pataki
Tọki ti gbe awọn igbesẹ pataki ninu ile-iṣẹ aabo ni ogun ọdun to kọja. Gẹgẹbi orilẹ-ede ti o gbẹkẹle ajeji ni igba atijọ, loni Tọki n dagbasoke ati ṣe awọn ọja abinibi rẹ nipasẹ awọn aye orilẹ-ede. Ninu eto imulo fun 2012-2016, ti Abẹ-iṣẹ fun Awọn Ile-iṣẹ Aabo gbekalẹ, ero naa ni lati de $2 bilionu fun awọn gbigbeja aabo. Nitorinaa, ibeere nla wa fun awọn ile-iṣẹ aabo lati fi imọ-ẹrọ lesa kun ninu idagbasoke ati iṣelọpọ.
Gẹ́gẹ́ bí Ìròyìn Ìlànà Ilé Iṣẹ́ ti Turkey tí ó sọ̀rọ̀ nípa àkókò tí ó wà láàárín ọdún 2011 sí 2014, gbogbo ète ètò orílẹ̀-èdè náà ni a pinnu gẹ́gẹ́ bí “gbígbé ìdíje àti ìṣiṣẹ́ ilé iṣẹ́ Turkey sókè àti mímú kí ìyípadà sí ètò ilé iṣẹ́ tí ó ní ìpín púpọ̀ nínú àwọn ọjà títà ní àgbáyé, níbi tí a ti ń ṣe àwọn ọjà ìmọ̀-ẹ̀rọ gíga, pẹ̀lú ìníyelórí gíga, tí ó ní iṣẹ́ tí ó péye àti èyí tí ó ní ìmọ̀lára sí àyíká àti àwùjọ ní àkókò kan náà.” Láti lè ṣe àṣeyọrí ète yìí, “gbígbé ìwọ̀n àwọn ẹ̀ka ìmọ̀-ẹ̀rọ àárín àti gíga pọ̀ sí i nínú iṣẹ́-ṣíṣe àti ọjà títà” jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ète ètò pàtàkì tí a ti ṣàlàyé. Agbára, oúnjẹ, ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́, ìwífún, àti àwọn ìmọ̀-ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀, “àwọn ètò lísáàsì àti optíkì,” àti àwọn ìmọ̀-ẹ̀rọ ìṣelọ́pọ́ ẹ̀rọ ni a túmọ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn agbègbè pàtàkì tí a óò dojúkọ lórí ète yìí.
Igbimọ Giga julọ fun Imọ-jinlẹ ati Imọ-ẹrọ (SCST) ni ẹgbẹ ti o ga julọ ti o ṣe eto imulo Imọ-ẹrọ-Imọdaju (STI) ti Alakoso Alakoso ṣe alaga, ẹniti o ni agbara ṣiṣe ipinnu fun eto imulo STI orilẹ-ede. Ni Ipade 23rd ti SCST ni ọdun 2011, a tẹnumọ pe awọn apa ti o ni iye giga ti o mu iranlọwọ eto-ọrọ aje dara si, pese ilọsiwaju imọ-ẹrọ ati mu ifigagbaga pọ si, pẹlu iwadi ati idagbasoke ti n tẹsiwaju, ni a gbọdọ kà si awọn apa pataki ti o mu ifigagbaga pọ si ati pese idagbasoke alagbero ti Tọki. A ka apa opitika si ọkan ninu awọn apa alagbara wọnyi.
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ipò tí ilé iṣẹ́ lésà ti dára síi kíákíá nípasẹ̀ ìfẹ́ sí lésà okùn fún ẹ̀ka ìgé àti ilé iṣẹ́ ààbò, Turkey kò ní iṣẹ́ lésà kankan, tí ó kó gbogbo àwọn modulu lésà wọlé láti òkèèrè. Kódà láìsí ìwífún fún ilé iṣẹ́ ààbò, ìkówọlé lésà jẹ́ nǹkan bí $100 mílíọ̀nù. Nítorí náà, a kéde ìmọ̀ ẹ̀rọ optic àti lésà gẹ́gẹ́ bí agbègbè ìmọ̀ ẹ̀rọ tí ìjọba yóò ṣe àtìlẹ́yìn fún. Fún àpẹẹrẹ, pẹ̀lú ìtìlẹ́yìn ìjọba, a dá FiberLAST (Ankara - www.fiberlast.com.tr) sílẹ̀ ní ọdún 2007 gẹ́gẹ́ bí ilé iṣẹ́ àkọ́kọ́ tí ó ní ipa nínú iṣẹ́ R&D ní agbègbè lésà okùn. Ilé-iṣẹ́ náà ṣe àwòrán, ó ń ṣe àgbékalẹ̀, ó sì ń ṣe àwọn lésà okùn ní Turkey (wo ẹ̀gbẹ́ "Turkey fiber laser pioneer").
Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn yìí ṣe lè rí i, Turkey ti di ọjà tó lágbára fún àwọn ẹ̀rọ laser ilé iṣẹ́, orílẹ̀-èdè náà sì ti ṣe àgbékalẹ̀ ìpìlẹ̀ tó ń gbòòrò sí i fún àwọn olùpèsè ẹ̀rọ tó ń tẹ̀síwájú sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọjà àgbáyé. Iṣẹ́ laser ilé ti bẹ̀rẹ̀, èyí tí yóò bẹ̀rẹ̀ sí í pèsè àwọn àìní àwọn ẹ̀rọ amúṣẹ́pọ̀. ✺
Aṣáájú ọ̀nà lesa okun Turkey
FiberLAST (Ankara), ni ile-iṣẹ ile-iṣẹ akọkọ ti o kopa ninu iṣẹ R&D fiber laser ni Tọki. A da a silẹ ni ọdun 2007 lati ṣe apẹrẹ, dagbasoke, ati ṣe awọn lesa okun ni Tọki. Pẹlu atilẹyin ẹgbẹ awọn alabaṣiṣẹpọ ti o wa ni ile-ẹkọ giga, ẹgbẹ R&D ti FiberLAST ti ṣe agbekalẹ awọn lesa okun ti ara rẹ. Ile-iṣẹ naa n ṣe agbekalẹ ati ṣe awọn lesa okun pẹlu ifowosowopo ti Yunifasiti Bilkent ati Ile-ẹkọ Imọ-ẹrọ Middle East (METU). Lakoko ti idojukọ akọkọ wa lori awọn eto ile-iṣẹ, ile-iṣẹ naa tun le ṣe agbekalẹ awọn eto lesa okun fun awọn aini alabara pataki ati awọn ohun elo ẹkọ ati imọ-jinlẹ. FiberLAST ti fa owo-owo R&D ti ijọba pupọ titi di oni, ti o ti fowo si awọn adehun iwadii pẹlu KOSGEB (agbari ijọba kan fun atilẹyin awọn oniṣowo kekere ati alabọde) ati TUBITAK (Igbimọ Iwadi Imọ-jinlẹ ati Imọ-ẹrọ ti Tọki). FiberLAST ni agbara lati tẹle awọn ilọsiwaju ẹkọ ati lo wọn si awọn ọja rẹ ati lati ṣe agbekalẹ awọn ọja ti ara ẹni ati awọn ọja tuntun ni kariaye. Pẹlu awọn ọna wọnyi, imọ-ẹrọ lesa okun ti o dagbasoke ti wa ni ọja fun siṣamisi awọn ohun elo.
